Sorunlu Soçi Olimpiyatları, Dikkatleri Kafkasya'daki Çatışmalara Çekiyor

Rus Olimpiyat Komitesi, FSB güvenlik servisinin isyancı grupların Soçi olimpiyatlarını iptale zorlamak amacıyla saldırılar planladığını duyurmasıyla  bu hafta bir başka sıkıntıyla karşıya karşıya kaldı. FSB başkanı Aleksandr Bortnikov tehdidin siyasi irade üzerinde ciddi bir etkisi olacağını söyledi.

Resmedilmeye değer güzellikte Karadeniz tatil bölgesi Soçi, Moskova’nın İslamcı direnişçilerle 15 yılı aşkın bir süredir savaştığı inatçı Kuzey Kafkasya bölgesine yakın bulunuyor.

Ruslar Mart ayında Moskova metrosunda meydana gelen ve 40 kişinin ölümüne yol açan bombalı saldırıların etkisinden kurtulmuş değiller ve Kuzey Kafkasyalı isyancılar tarafından Rusya’nın kalbinde gerçekleştirilecek bir başka saldırı dalgasının korkusu yükselmiş durumda.

Soçi oyunlarına dört yıldan az bir zaman kala, Kremlin Kuzey Kafkasya’yı kontrol altına alma mücadelesini sürdürüyor.

Sonuç, analistlerin bölgede gerilimi körükleme ve çatışmaları arttırma riski taşıdığını belirttiği aceleyle alınmış önlemler.

Petrov, “Bu, siyasi modernizasyona karşı tüm çabaları redderek yerine yerel siyasi rejimlerin kurumsallaştırılmalarını içeren Federal hükümetin Kafkasya politikasını şimdiden ciddi olarak etkilemeye başlıyor”  diyerek ekliyor: “Hükümet, sırf önümüzde ki iki – üç sene bölgede sakin bir görüntü yaratabilmek amacıyla ilkel bir modele yöneliyor.”

Herkesin İyi Komşulara İhtiyacı Var

Yaklaşan Soçi oyunları Moskova’yı, Gürcistan’ın Rus yanlısı ayrılıkçı bölgeleri  Abhazya ve Güney Osetya üzerinden Tiflis’le karşı karşıya bırakan bir başka bölgesel çatışmaya daha dikkat çekiyor.

Anlaşmazlık, Soçi olimpiyatla ödüllendirildikten bir sene sonra  2008 Ağustos’unda, iki ülke kısa bir savaş yaptığında zirve noktasına çıkmıştı. O aydan sonra, Moskova, takiben müttefikler Nikaragua, Venezuella ve küçük ada devleti Nauru, iki isyancı bölgeyi de egemen devletler olarak  tanıdılar.

 

Bu sebeple Gürcistan, Abhazya’dan 20 km uzakta bulunan Soçi’deki olimpiyatlar için boykot çağrısı yaptı.

Rusya’nın, Abhazya’dan inşaat malzemesi ithal  etme ve binlerce Olimpiyat inşaat işçisini kiraların ucuz olduğu isyancı bölgeye yerleştirme kararı Gürcüler’i çileden çıkardı.

Bu düzenlemelerden batılı liderler de muhtemelen rahatsızlık duymaktalar.


ABD “Carnegie Center” Kafkasya uzmanı  Tom de  Waal, “Rusya, Olimpiyat oyunlarını Abhazya’yı tanıtmak için kullanacak.” diyor ve ekliyor: “Rus turistler de orada kalacaklar ve kuşkusuz batı bundan pek memnun olmayacak.”

Az sayıda batılı politikacı boykota tam destek verebilir, ama bazıları şimdiden Soçi oyunlarını  Moskova’ya Abhazya ve Güney Osetya üzerindeki  pençesini gevşetme konusunda yönelik baskı yapmak için eşsiz bir fırsat olarak görüyorlar.

Onlardan biri, ABD’nin eski bir NATO elçisi ve şu an ABD Atlantik Konseyi’nde kıdemli danışman olan Kurt Volker.

Volker, 25 Mayıs’ta “The Washington Post” da yayınlanan bir yorumunda, ABD ve Avrupa’ya2014 olimpiyatlarını, “Rusya’nınKafkasyaya yönelik onların kaybı benim kazancım olan böl parçala yönet yaklaşımı” olarak tanımladığı olguyu tarihe geri yollamada “Rusya üzerinde bir kaldıraç”olarak kullanma çağrısında bulundu.

Volker diğer önlemleri arasında, Gürcistan’ın isyancı bölgelerini ekonomi ve seyahat özgürlüğünü hedef alan sert ambargolarla cezalandırmak da var.

Bu tip bir öneri, eleştirenler arasında Moskova’nın Abhazya ve Osetya politikalarının karşısında olanların da olduğu çok fazla eleştiri topladı.

Petrov düşüncesi ise: “Bazı insanların çatışmalara gerçek çözümler önermek yerine meseleyi siyasi biravantaj yaratmak için kullanacaklarını veya  farklı kazançlar peşinde koşacaklarına dair açıkça bir risk mevcut. Bu tip bir baskı, amaca hizmet etmiyor ve Gürcistan’ın da ve gerçekte tanınmamış bölgelerin de çıkarına değil.” şeklinde.

 

Uzun Eleştiriler Listesi

Olimpiyat boykot ve baskı kampanyaları geçmişte sınırlı ölçüde başarılı olabildi.

Sovyetlerin Afganistan işgalini protesto etmek amacıyla, ABD’nin liderliğinde 1980 Moskova olimpiyatlarına yönelik  kısmi boykot bu tür bir örnektir.  Abhazya ve Güney Osetya örneklerinde, Rusya’yı  geri çekilmeye ikna  etme ihtimali daha da düşük gözüküyor.

Rus siyasi analisti, Fyodor Lukyanov “Beijing Olimpiyatları’ndan önce benzer bir durum gördük.  Baskı oluşturmaya yönelik açık çabalar hiçbir başarıya ulaşamamıştır” diyor. Lukyanov sözlerini şöyle sürdürüyor: “Bence bu Soçi’de de kaybedecek. Batılı ülkeler ve Rusya ile kendi ilişkileri için Gürcistan, Abhazya ve Güney Osetya’nın öncelikli mesele olmadığı açık.”

Uluslar arası Olimpiyat Komitesi şimdiye kadar tartışmalardan uzakdurdu ve çok sayıda  söyleşi talebini cevapsız bıraktı.

 Soçi oyunları muhalifleri ise kavgayı bırakmıyorlar.

Çevreci gruplar  Soçi ulusal parkını ve UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası ilan edilen devasa doğa parkını kendi deyişleriyle agresif Olimpik inşaattan korumak için savaşıyorlar.

Çevreciler şimdiden, nehirlerin kirletilmesi ve nadir ağaç türlerinin yok edilmesi gibi,  telafisi mümkün olmayan zararların verildiğini söylüyorlar.

Dünya’nın dört bir yanına dağılmış müslüman bir Kafkas halkı olan Çerkesler, kış olimpiyatlarının bir başka bölgeye taşınması için aktif bir şekilde lobi faaliyeti yürütüyorlar.  2014 yılı, Soçi ve çevresinde 300.000 Çerkes’i yok eden bir  Rus askeri operasyonunun 150. yılına tekabül ediyor. Katliam, tarihçilerce kaydedilmiş olsa da, henüz hiçbir devlet ölümleri soykırım olarak tanımış değil.

Rusya’nın olimpik dertlerine, Rus medyasında geniş yer tutan geniş bütçe ve inşaat gecikme haberleri de ekleniyor.

Sonuçta, muhtemelen Putin’in umduğu sebeplerle olmayacak olsa da, Soçi oyunları unutulmaz olma yolunda ilerliyor.

05.06.2010

Claire Bigg

Kaynak:  RFERL

Çeviri:  Hraça Alper Kahraman

Bir cevap yazın